Παιδιά - δημοσιογράφοι της Ευρώπης

ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΣΤΑΜΑΤΗ

Είναι παιδιά στην εφηβεία, ηλικίας από 13 έως 15 ετών, από την Ελλάδα, τη Γαλλία, την Αυστρία και τη Γερμανία. Πέρυσι τελείωσαν την Γ' Γυμνασίου, φέτος είναι μαθητές της Α' Λυκείου. Απέδειξαν εμπράκτως πως μπορούν να αναλάβουν και να ολοκληρώσουν μια κοινωνιολογική και ταυτόχρονα δημοσιογραφική έρευνα.

Πριν από έναν χρόνο, οι μαθητές πήραν συνεντεύξεις από τους συμμαθητές τους, ζήτησαν απαντήσεις σε ερωτήσεις σχετικά με τον τρόπο ζωής τους, τις αντιλήψεις τους για την Ενωμένη Ευρώπη, τους φόβους τους για το μέλλον. Κι όταν πια είχαν τις απαντήσεις στα χέρια τους, ανέλαβαν ρόλο δημοσιογράφων και ξεκίνησαν να γράφουν, με ζωντάνια και ευρηματικότητα, τα σημαντικότερα αποτελέσματα μιας έρευνας για το πώς νιώθουν οι ίδιοι στο σήμερα και πώς φαντάζονται το μέλλον.

Είχαν την ευκαιρία να το κάνουν χάρη στην ευρωπαϊκή δράση Connect και το πρόγραμμα Εurospin (Εuropean Student Ρress Ιnitiative), με την πρωτοβουλία του Ιδρύματος Μελετών Λαμπράκη, της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ» και της Ελληνογερμανικής Αγωγής, που ξεκίνησε το 2000 με στόχο να προωθήσει τη συνεργασία μεταξύ των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και των σχολείων στην Ευρώπη. Τα ερωτηματολόγια, πάνω στα οποία στηρίχθηκε η έρευνα, οργάνωσε το Ινστιτούτο Κοινωνικής Παιδαγωγικής του Ανοιχτού Πανεπιστημίου στο Βερολίνο.

Σε όλες τις χώρες οι μαθητές έκαναν την προσπάθεια από κοινού με μία εφημερίδα ή ένα περιοδικό. Κοντά στους μαθητές της Ελλάδας βρέθηκαν «ΤΑ ΝΕΑ», το περιοδικό «Εurope et Liberte» παρακολούθησε τους νεαρούς μαθητές της Γαλλίας κατά τη διάρκεια της εργασίας τους, οι μαθητές από τη Γερμανία και την Αυστρία συνεργάστηκαν με το νεανικό περιοδικό «kiku», της αυστριακής εφημερίδας «Κurier». «ΤΑ ΝΕΑ» ξεκινούν από σήμερα να παρουσιάζουν την έρευνα των παιδιών της Ευρώπης, δημοσιεύοντας τα κείμενα όπως τα έγραψαν οι ίδιοι οι μαθητές.

Για τους μετανάστες

Θεωρούν ότι είναι «υπερβολικά πολλοί» οι ξένοι στη χώρα, ενώ περισσότεροι από τους μισούς δεν είχαν ποτέ καμία επαφή με συνομήλικους μετανάστες. Οι νέοι στην Ελλάδα, σε ποσοστό 76% εκτιμούν πως υπάρχουν υπερβολικά πολλοί αλλοδαποί στον τόπο τους. Οι Γερμανοί μαθητές, από την άλλη, χαρακτηρίζουν τους αλλοδαπούς που ζουν στη χώρα τους «πολλούς» (σε ποσοστό 36,7%), ενώ η Γαλλία βρίσκεται στο ακριβώς αντίθετο άκρο από αυτό της Ελλάδας. Εκεί που οι Έλληνες μαθητές λένε πως οι αλλοδαποί θα μπορούσαν να μάθουν πολλά από τους Έλληνες, οι Γάλλοι συμμαθητές τους αναφέρουν ότι θα μπορούσαν να μάθουν πολλά από τους μετανάστες νέους.

Η γενικότερη τάση, πάντως, των Ευρωπαίων νέων (αν δει κανείς τα αποτελέσματα συνολικά) είναι πως έχουν πολλά να μάθουν από τους ξένους και οι ξένοι, αντίστοιχα, πολλά να μάθουν από τους ντόπιους. Με εξαίρεση τους Έλληνες, οι περισσότεροι νέοι δείχνουν ανοχή και αποδοχή απέναντι στους μετανάστες. Πιθανότατα, τα προβλήματα που δείχνουν να έχουν οι Έλληνες με τους αλλοδαπούς οφείλονται στο ότι η ροή μεταναστών στη χώρα είναι μικρή και η παρουσία ξένων κάτι πολύ καινούργιο ­ το καινούργιο αρχικά προκαλεί φόβο και ο φόβος παραμένει ενεργός μέχρι το άγνωστο να γίνει οικείο. Το ίδιο παρατηρούμε και στα νέα ομόσπονδα κρατίδια της Γερμανίας, τα οποία δεν είχαν σχεδόν καμία επαφή με αλλοδαπούς και σήμερα είναι πολύ πιο εχθρικά απέναντι στους μετανάστες απ' ό,τι οι κάτοικοι της Δυτικής Γερμανίας!

Η επαφή με το «άγνωστο» είναι ένας από τους πιθανούς τρόπους να ξεπεράσει κανείς τον φόβο του απέναντι σ' αυτό. Όμως, και πάλι, οι Έλληνες δεν δείχνουν διατεθειμένοι να κάνουν παρέα με αλλοδαπούς. Ενώ, για παράδειγμα, στη Γερμανία μόνο το 14,8% λέει ότι δεν έχει καμία απολύτως επαφή με συνομήλικους μετανάστες, στην Ελλάδα την αντίστοιχη απάντηση δίνει η πλειοψηφία (51,9%).

Κι ενώ στην Αυστρία το 32,5% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι έχει συχνά επαφές με αλλοδαπούς, όμοια απάντηση έδωσαν μόλις έξι στους εκατό Έλληνες. Σημαντικές διαφορές εμφανίζονται ανά φύλο, με τα κορίτσια να είναι πιο φιλικά απέναντι στους ξένους, σε σχέση με τα αγόρια ­ στην Ελλάδα, αλλά και στις υπόλοιπες χώρες. Ούτε όμως η ανάλυση ανά φύλο και ανά ηλικία μπορεί να εξηγήσει τη σαφή αποστροφή των Ελλήνων απέναντι στους μετανάστες ­ πόσο μάλλον τη στιγμή που δεν είχαν καν την ευκαιρία να γνωρίσουν ορισμένους από αυτούς.

Εva, Lena, Μarjam

Gymnasium Ρhilippinum Μarburg

Γερμανία